Anatomia mózgu

W wieku nastoletnim rośnie gęstość istoty szarej

26 maja 2017, 11:49

Dzięki technikom obrazowania od lat wiemy, że już w wieku nastoletnim dochodzi do zmniejszenia objętości istoty szarej w mózgu. Jako, że wiemy, iż większa objętość mózgu jest powiązana z lepszymi zdolnościami poznawczymi, cały proces jest paradoksem



Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.


Puzzle

Dziecko łączy nowe słowo z całością

18 października 2007, 10:08

George Hollich, dyrektor Laboratorium Języka Niemowląt na Purdue University, badał 12- i 19-miesięczne maluchy. Chciał sprawdzić, czy ucząc się słowa, będą je kojarzyć z całym 2-elementowym przedmiotem, czy też z jego poszczególnymi składowymi.


W obcym języku myślimy bardziej racjonalnie

26 kwietnia 2012, 15:49

Ludzie podejmują bardziej racjonalne decyzje, kiedy analizują problem, myśląc w języku innym niż ojczysty. Psycholodzy z Uniwersytetu Chicagowskiego wykazali, że z większym prawdopodobieństwem podejmują wtedy tzw. korzystne ryzyka.


PLATO poszuka życia w kosmosie

22 czerwca 2017, 12:50

Europejska Agencja Kosmiczna dała zielone światło misji PLATO. W jej ramach powstanie obserwatorium kosmiczne poszukujące planet pozasłonecznych, na których może istnieć życie


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Znaczący dotyk

14 listopada 2007, 00:12

Kolejny raz technologia niegdyś prezentowana jako ciekawostka wkrótce może trafić do codziennego użytku. Tym razem chodzi o pomysł IBM-a sprzed jedenastu lat, polegający na wykorzystaniu ludzkiego ciała do transmisji danych. Zestaw urządzeń działających na podobnej zasadzie zaprezentowali operator telekomunikacyjny KDDI oraz ośrodek zaawansowanych badań nad komunikacją bezprzewodową z japońskiego UEC (University of Electro-Communication).


ORBIS - Google Maps Imperium Romanum

21 maja 2012, 11:12

Na Uniwersytecie Stanforda powstał niezwykle ciekawy projekt, który w nietypowy sposób łączy nauki humanistyczne z nowoczesną technologią. ORBIS The Stanford Geospatial Netword Model of the Roman World to rodzaj Google Maps Imperium Romanum.


Prebiotyk z żurawiny

11 lipca 2017, 11:54

Bifidobakterie, bakterie wchodzące w skład ludzkiego mikrobiomu, wykorzystują węglowodany z żurawiny jako prebiotyk. Eksperymenty zespołu z Uniwersytetu Massachusetts w Amherst potwierdziły, że bakterie metabolizują (fermentują) ksyloglukany.


© _Belial, CC

Pierwsze gwiazdy nie mogły świecić?

11 grudnia 2007, 11:18

Patrząc na pokryty jasnymi punktami firmament, trudno w to uwierzyć, ale fizycy z University of Utah w Salt Lake City wyliczyli, że pierwsze gwiazdy mogły być tak przysłonięte przez chmury ciemnej materii, że nie mogły świecić. Gdyby się to potwierdziło, musielibyśmy zmienić poglądy na ewolucję gwiazd i proces tworzenia się czarnych dziur w dobie młodości kosmosu.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk